پایگاه اطلاع رسانی وحید باقر پور کاشانی وحید باقر پور کاشانی
صوت سخنرانی:
سخنران: دکتر وحید باقرپور کاشانی
𑁍 ┈┈ 𑁍 ┈┈ 𑁍 ┈┈ 𑁍 ┈┈ 𑁍
•دانلود ڪلیپ، pdf و صوتِ سخنرانی با ڪلیڪ روے عبارات زیر:
اما شما آقایانی که از عقل دم میزنید، همین آقایان فیلسوفها که به قول خودتان میگویید عقل قلدری دارند، عُقلای قوی هستند در ارتباط با امّت، خب این همه اختلاف دارید، همدیگر را تکفیر میکنید، همدیگه را نقد میکنید!…
خب اختلاف را راست میگوید!
شما مثلاً نگاه کنید، در فلسفه اسلامی میخواهم خدمتتان عرض بکنم، بین سه مشرب مشاء و اشراق و حکمتمتعالیه را وقتی نگاه بکنید، اختلافات بسیار زیاد است؛ مثلاً مرحوم آخوند ملاصدرا یکی از اصول یازدهگانه اسفارش حرکت در جوهر است، حرکت در ذات است، صیرورت در ذات، حرکت در ذات ایجاد میشود؛ ایشان اینقدری این مسئله را مهم میداند که یکی از اصول یازدهگانه اسفار و فلسفهاش میداند حرکت در جوهر را؛ اما همین جناب «ابن سینا» وقتی به حرکت جوهر میرسد، میگوید قول شعریست، میگوید کسی که حرکت در جوهر را قبول داشته باشد «لا عَقلَ لَه»؛ اصلاً عقل ندارد!
چطور میشود که دو فیلسوف، هر دو مسلمان، یکی از اصول مسلّمه فلسفهاش حرکت در جوهر باشد، آن یکی میگوید کسی که حرکت در جوهر را قبول داشته باشد اصلاً «عقل» ندارد!
سوال: جناب دکتر ببخشید، این حرکت در جوهر را میشود یک توضیحی بدهید؟
حرکت ذاتی، بله، یعنی ببینید ما یک حرکت در اعراض داریم مثلاً حرکت کَم و کِیف و اَین و وَضع؛ فرض بکنید که حرکت در کَم، یک جوانه کوچک تبدیل میشود به یک بوته، کَم، کمیتش زیاد میشود، حرکت در کیف، یک میوه نارس مثلاً سیب سبز باشد، سیب زرد میشود قرمز میشود، رنگش کیفش تغییر کرده؛ از این نقطه به این نقطه بیاید، این میشود حرکت در اَین، حرکت در اَین حرکت در جا هست، حرکت جابهجایی، از یک نقطهای به نقطه دیگر میآید. شما پیادهروی میکنی از این بلوار تا بلوار دیگه.
اَین با «ع» نیست، اَین با الف هست، از کجایی گرفته شده.
حرکت در وضع هم یک شیء دور خودش بچرخد، یک فرفرهای دیدید میچرخد حرکت در وضع هست، چرخش کرهٔ زمین دور خودش، این حرکت در وضع هست، در عین اینکه دور خورشید هم میچرخد حرکت در اَین هم دارد؛
آقایان گفتند که ما این حرکات را قبول داریم در اشیاء، اما یک حرکت دیگر هم ملاصدرا میگوید هست، ذات یک شیء تغییر میکند، حقیقت یک شیء تغییر میکند!
بوعلی سینا به شاگردش بهمنیار میگوید اگر حرکت در جوهر، ذات درست بود، اکنون منِ ابنسینا که دارم با تو صحبت میکنم، چند لحظه قبل و بعدم ابنسینای دیگری بود، دیگر اصلاً ابنسینا نبودم، یک شیء یا حقیقت دیگری بودم!
ملاصدرا اما این را قبول دارد، حالا من اکنون در بیان این نیستم که بگویم حرکت در جوهر درسته، نادرسته، اصلاً موضوع ما این نیست؛ عرض ما این هست که ببینید فیلسوفان قَدَری که، فیلسوفان اسلامی که در این سطح هستند، میبینید که یکی بر میگردد میگوید هر کسی حرکت در جوهر را قبول کند «لا عَقلَ لَه»، یکی میگوید از اصول مسلّمه من حرکت در جوهر است!
