ادله‌ قرآنی‌ بر‌ وقوع نسخ‌ در‌ قرآن.

صوت ســـخنرانی:

سخنران: دڪتر وحید باقرپور ڪاشانی

𑁍 ⋆ 𑁍 ⋆ 𑁍 ⋆ 𑁍 ⋆ 𑁍 ⋆ 𑁍 ⋆ 𑁍
‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌
•دانلود ڪلیپ، pdf و صوتِ سخنرانی با ڪلیڪ روے عبارات زیر:

دانلـود‌ویـدئو‌📥

دانلـود‌ pdf 📥

دانلـود‌صـوت📥

┓ 🖌┏؛
┛┗؛  ادلهٔ قرآنی بر وقوع نسخ در قرآن ↓📋 › ؛

در مورد آیاتی که اشاره کردند بسیاری از مفسرین آوردند، یکی از این آیات این است:
در سوره مبارکه بقره آیه ۱۰۶:
﴿مَا نَنْسَخْ مِنْ آیَهٍ أَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَیْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا﴾
ترجمه آیه این است که:
«هر حکمی را نسخ کنیم یا نسخ آن را به تأخیر اندازیم، بهتر از آن یا مانندش را می‌آوریم».
این مسئله، بحث ﴿نَنْسَخْ﴾، مطرح شده. ﴿مِنْ آیَهٍ﴾ و مانندش یا بهترش را می‌‌آوریم.
مرحوم علامه طباطبائی در المیزان جلد اول، صفحه ۲۴۹ تا ۲۵۴، همین بحث آیه را مطرح می‌کنند و می‌گویند:
«این آیه‌ به روشنی، امکان نسخ در قرآن بلکه وقوع نسخ را تأیید می‌کند».
آیه دوم در سوره مبارکه نحل آیه ۱۰۱:
﴿وَإِذَا بَدَّلْنَا آیَهً مَکَانَ آیَهٍ ۙ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا یُنَزِّلُ قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مُفْتَرٍ﴾
ترجمه آیه این است که:
«و چون حکمی را در جای حکم دیگری بیاوریم و خدا به آنچه به تدریج نازل می‌کند داناتر است».
بعد حالا گروهی در مقابل این نسخ ایراد می‌گیرند، کسانی که مخالف پیامبرند.
می‌گویند: ﴿قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مُفْتَرٍ﴾
می‌گویند جز این نیست که تو دروغ می‌بافی. تو افترا می‌بندی! و این تغییرات را به خدا که نسبت می‌دهی، تو افترا می‌بندی! تو دروغ می‌بندی!
جمعی از مفسرین گفتند این آیه هم در مورد نسخ هست.
مرحوم علامه طباطبائی در المیزان، جلد دوازدهم صفحه ۳۴۵ تا صفحه ۳۴۶، در ذیل این آیه می‌نویسند:
«این آیه، اشاره به نسخ و حکمت آن دارد و پاسخی است به اتهاماتی که یهودیان و مشرکان به پیامبر می‌زدند. معنای سخن خداوند این است که آیه دوم را با تغییر به جای آیه اول قرار دادیم. مشرکان، پیامبر را مورد خطاب قرار داده و او را متهم می‌نمودند که به خدا دروغ می‌بندد. چرا که تبدیل یک قول به قول دیگر و اعتقاد به رأی و عدول از آن در مرحله دیگر، از ساحت خداوند دور است».
در جلسه قبل گفتم که با توجه به اینکه حتی از کتاب می‌شود نسخ را استفاده کرد، اما یهود و نصارا نسخ را قبول ندارند. علمایشان به‌طور اکثر مقابله می‌کنند! که حالا اگر این جمع دوست داشته باشند، می‌توانم این نسخ را از فرازهای مختلفی، چه از انجیل چه از تورات، برای دوستان نشان بدهم که این‌ها هست! نسخ در همین کتاب موجود هست! ولو اینکه حالا ما این کتاب را اعتقاد نداریم که این از ناحیه حضرت موسی و حضرت عیسی علیهماالسلام هست. کتابی تحریف شده است، اما در همین مورد که آن‌ها اسلام و قرآن را به‌خاطر نسخ تخطئه می‌کنند، می‌خواهم بگویم در همین کتاب موجود است!
و در زمان پیامبر هم همین مسئله بوده. این‌ها می‌آمدند جمعی از کفار یا اهل کتاب می‌‌آمدند به پیامبر می‌گفتند تو افترا داری می‌زنی! تو داری دروغ به خدا می‌بندی! چرا؟ چون قائل به نسخی!
مرحوم علامه می‌گوید که:
«چرا که تبدیل یک قول به قول دیگر، اعتقاد به رأی و عدول از آن در مرحله دیگر، از ساحت خداوند دور است».
حالا آن‌ها ادله‌ای دارند که اشاره می‌کنم که شمایی که قائل به نسخ هستید، این نسخ را اگر قائل باشید در کلام خداوند، این اهانت به خدا کردید! چرا؟ ادله‌اش را بعد خدمت‌تان می‌گویم.
بعد در ادامه، ایشان می‌نویسند:
«خداوند در پاسخ به این‌ها می‌فرماید: ﴿بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْلَمُونَ﴾ «اکثر آن‌ها نمی‌دانند. این‌ها حقیقت این تبدیل و حکمتی را که منجر به این تفسیر شده را نمی‌دانند. احکام الهی، تابع مصالح بندگان است و برخی از مصلحت‌ها با تغییر اوضاع و احوال و زمان‌ها تغییر می‌یابند. در نتیجه، ضروریست که احکام نیز تغییر یابند. بدین‌صورت، حکمی که مصلحت، آن را واجب نموده رفع می‌شود و حکم دیگری که مصلحت آن پدید آمده، جایگزین می‌گردد».
پس این آیه دومی که اشاره کردند در ارتباط با اینکه نسخ در قرآن در این آیه مطرح شده.
آیه سوم در سوره مبارکه رعد، آیه ۳۹:
﴿یَمْحُو اللَّهُ مَا یَشَاءُ وَیُثْبِتُ ۖ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْکِتَابِ﴾
«خدا آنچه را بخواهد، محو یا اثبات می‌کند و اصل کتاب نزد اوست».
ام الکتاب نزد اوست! ﴿یَمْحُو اللَّهُ مَا یَشَاءُ وَیُثْبِتُ ۖ وَعِنْدَهُ أُمُّ الْکِتَابِ﴾ خدا آنچه را بخواهد محو یا اثبات می‌کند.
جمعی گرفتند این را در ارتباط با مسئله نسخ در قرآن. ظاهراً این عام هست.
شاید بشود که از مصادیقش نسخ در کتاب استفاده کرد، ولی ممکن‌ است در عالم تکوین باشد.
﴿یَمْحُو اللَّهُ مَا یَشَاءُ﴾
خدا آنچه را بخواهد محو می‌کند. ممکن است در عالم تکوین باشد که چیزی که در عالم حقیقت باشد واقعیت باشد، محو بکند یا اثباتش بکند! و با توجه به اینکه همه چیز نزد خداوند هست یا در لوح محفوظ مطرح است.
ظاهراً این آیه، به نظر می‌رسد که همه حوادث را شامل شود. نمی‌شود خاص، نسبت به آیه قرآن، ولی می‌شود گفت. بالاخره از موارد نسخ در کتاب، از مواردی که ﴿یَمْحُو اللَّهُ مَا یَشَاءُ﴾ می‌شود در نظر گرفته شود.